ปัญหาทางไฟฟ้าหรือเรียกว่า มลภาวะทางไฟฟ้า (Electrical Pollution) สามารถแยกออกตามลักษณะที่เกิดดังต่อไปนี้ คือ

• ไฟเกิน (Over Voltage)สาเหตุเกิดจากการอยู่ใกล้แหล่งจ่ายไฟฟ้า หรือเกิดจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้า อื่นผลกระทบ
  จะทำให้อุปกรณ์เสื่อมคุณภาพลงอายุการใช้งานสั้นลง
  
• ไฟตก (Under Voltage)
  สาเหตุเกิดจากความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้ามีมาก หรือ อยู่ช่วงปลายของแหล่งไฟฟ้าผล กระทบอุปกรณ์จะทำงานหนักขึ้น จอภาพ จะสั่นไหวอายุการใช้งานสั้นลง
• ไฟกระชาก (Surge)
  สาเหตุ มักเกิดจากปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่นฟ้าผ่าเข้ามาในระบบสายส่ง ผลกระทบถ้ามีความรุนแรงมาก มักจะทำให้อุปกรณ์เสียหายทันที
• ไฟเกินชั่วขณะ (Over Shoot)
  สาเหตุ มักเกิดขึ้นเนื่องจากมีการลดการใช้พลังงานไฟฟ้าที่มากมาน้อยแบบทันทีผลกระทบอุปกรณ์ภายในเครื่องอาจได้รับความเสียหายหรือ มีอายุใช้งานสั้นลง
• ไฟตกชั่วขณะ (Sags)
  สาเหตุ มักเกิดขึ้นเนืองจากมีการใช้พลังงานไฟฟ้ามากๆในขณะหนึ่งผลกระทบ อาจทำให้คอมพิวเตอร์หยุดทำงาน (Hang) และอายุการใช้งานลดลง
• ไฟกระพริบ (Short Interruption)
  สาเหตุ เกิดจากการขาดหายของพลังงานไฟฟ้าในช่วงเวลาสั้นๆผลกระทบ อาจทำให้คอมพิวเตอร์หยุดทำงาน (Hang) และอายุการใช้งานลดลง
• ไฟดับ (Blackout)
  สาเหตุ เกิดจากแหล่งจ่ายพลังงานได้รับความเสียหาย หรือสายส่งไฟฟ้าเสียหายผลกระทบ อุปกรณ์หยุดทำงานทันที ข้อมูลในคอมพิวเตอร์อาจสูญหายได้
• มีสัญญาณรบกวน (Noise)
  สาเหตุ เกิดจากการเหนี่ยวนำของสนามแม่เหล็กหรือคลื่นวิทยุผลกระทบ ก่อให้เกิดความผิดพลาดในการประมวลผล หรือการสื่อสารข้อมูล

           การแก้ปัญหาทางไฟฟ้าสามารถทำได้โดย ใช้ UPS (Uninterrupted Power Supply)เข้ามาช่วยคือ
           แหล่งจ่ายพลังงานไฟฟ้าแบบต่อเนื่อง และให้พลังงานไฟฟ้า ที่มีคุณภาพและเสถียรภาพโดยปราศจากปัญหาทางไฟฟ้า

ชนิดของ UPS

หลักการทำงานของUPS

            UPS จะแปลงพลังงานไฟฟ้า แบบ AC (กระแสไฟสลับที่จ่ายมาจากการไฟฟ้า) ทาง Input ซึ่งจะมีปัญหาทางไฟฟ้าให้เป็นแบบ DC (กระแสไฟตรง) ซึ่งจะปราศจากปัญหาทางไฟฟ้าต่างๆ เพื่อเก็บลง Battery ไว้ใช้สำรอง (Charger) และเมื่อระบบไฟ AC นั้น มีปัญหา UPS จะมีส่วนที่เรียกว่า Inverter ทำหน้าที่แปลงไฟฟ้าที่สะสมใน Battery นั้นกลับไปเป็น พลังงานไฟฟ้าแบบAC ที่ปราศจากปัญหาทางไฟฟ้า เพื่อจ่ายให้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ ต่อเชื่อมอยู่ทางด้าน Output

ในปัจจุบันนี้สามารถจำแนกเทคโนโลยีทาง UPS ออกเป็น

1. Offline UPS หรือ Standby UPS
   
   

   เป็นเทคโนโลยีที่ทำให้ ต้นทุนของเครื่อง UPS ต่ำสุดและให้คุณภาพไฟฟ้าต่ำสุดเช่นเดียวกัน UPS แบบ Off - Line ระบบนี้มีความสามารถเพียงแต่จ่ายกระแสสำรองให้อุปกรณ์เท่านั้นแต่จะไม่สามารถป้องกันมลภาวะทางไฟฟ้าได้

   

   ในขณะที่ไฟฟ้าปกติ Load จะได้รับกระแสไฟฟ้าจาก Main โดยตรง ในขณะเดียวกัน Charger ก็จะประจุกระแสไฟฟ้าให้กับ Battery ไปด้วยพร้อมๆกัน แต่เมื่อไฟฟ้าดับ Battery ก็จะจ่ายไฟให้กับ Inverter เพื่อแปลงไฟฟ้าออกมาให้กับ Load โดยมี Transfer Switch เป็นตัวสับเปลี่ยนหรือเลือกแหล่งไฟฟ้าระหว่าง Main หรือ Inverter จะเห็นได้ว่า ที่สภาวะไฟฟ้าปกติหรือกรณีที่กระแสไฟฟ้าผิดปกติในช่วงเวลาสั้นมากจน Transfer Switch สลับแหล่งจ่ายไฟฟ้าไม่ทัน กระแสไฟฟ้าที่จ่ายให้กับ Load จะถูกส่งมาจาก Main โดยตรง ดังนั้น ถ้า Main มีคุณภาพไฟฟ้าที่แย่ มีสัญญาณรบกวน ไฟเกิน ไฟตก หรือไฟกระชาก ไฟฟ้าที่จ่ายให้กับ Load ก็มีสภาวะเช่นนั้นด้วย ดังนั้น UPS ชนิดนี้ จึงไม่เหมาะกับไฟฟ้าบ้านเราซึ่งมีไฟตกบ่อย จากผังวงจร เราจะเห็นได้ว่า ถ้าไฟฟ้าไม่ดับ Inverter ก็จะไม่ต้องทำงานเลย ดังนั้น UPS ชนิดนี้ จะมีอายุการทำงานที่ยืนยาวมาก แต่ที่มันไม่พังไม่ใช่เป็นเพราะมันมีคุณภาพดี แต่เป็นเพราะมันไม่ค่อยได้ทำงานตะหากล่ะ
   

2. True Online UPS
   

   
   

เป็น UPS ที่เหล่า Admin ทั้งหลายแหล่ไฝ่ฝันที่จะนำมาใช้ในการดูแลระบบของตน เพราะมีกระแสไฟฟ้าที่จ่ายให้กับ Load ที่เกือบจะสมบูรณ์ ไม่กระเทือนต่อไฟกระชากและสัญญาณรบกวน แต่มีข้อเสียคือ แพงงงงงมากกกกกก

จากรูป จะเห็นได้ว่า มีโครงสร้างเป็นแบบไกล้เคียง UPS ในอุดมคติเลยทีเดียว โดย Charger และ Inverter จะทำงานตลอดเวลา ไม่ว่าไฟจะตก ไฟจะเกิน มีสัญญาณรบกวนเป็นรูปลูกคลื่นอย่างไรไม่สน ขอเพียง Battery ไม่เสีย ไฟฟ้าที่จ่ายให้กับ Load ก็ยังมีหน้าตาเหมือนเดิม แต่กรณีที่ Inverter เสียเท่านั้นเอง จึงจะส่งไฟฟ้าจาก Main เข้าไปเลี้ยง Load แทน แต่ถ้า Inverter เสีย เราก็ไม่ควรจะใช้งานต่ออยู่แล้ว

หากเราดูจาก Catalog ของ UPS ชนิดนี้ อาจจะเห็นว่า Transfer Switch มีช่วงเวลาการทำงานเป็น 0 ms. ทั้งนี้เป็นเพราะ ผู้ซื้อ UPS มักเข้าใจว่า Transfer Switch มีหน้าที่สำหรับสลับสัญญาณเมื่อไฟดับหรือไฟผิดปกติ ดังนั้น ผู้ผลิตจึงจำเป็นต้องพิมพ์ Catalog ออกมาให้ตรงกับความเข้าใจของผู้ซื้อ ซึ่งในทางปฏิบัติแล้ว Transfer Switch ของ UPS ชนิดนี้ ทำหน้าที่อีกแบบหนึ่ง เป็นที่เข้าใจกันของผู้ขายกับผู้ผลิต

3. Online Protection UPS หรือ UPS with Stabilizer

เป็น UPS ที่ขายดีที่สุดในประเทศไทย จนตอนนี้ ผู้ผลิต UPS ในประเทศไทยได้เปลี่ยนมาผลิต UPS ชนิดนี้กับเกือบหมดทุกโรงงานแล้ว ทั้งนี้ ราคาไม่แพงและคุณภาพไฟฟ้าที่ได้อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้

จากผังโครงสร้างของ UPS นี้ เราจะเห็นได้ว่า คล้ายกับ Offline มากทีเดียว แต่ส่วนที่เพิ่มขึ้นมาคือ Stabilizer จะเข้ามาทำงานในขณะที่ไฟฟ้าทำงานตามปกติ ทำให้สามารถปัญหาไฟตก ไฟเกิน ไฟกระชาก และไฟกระพริบ ได้

แล้ว จะเห็นได้ว่า ที่กล่าวมา ยังไม่ได้พูดถึง Line-Interactive UPS เลย ซึ่งช่วงหลังๆนี้ เราจะได้ยินคำว่า Line-Interactive บ่อยๆ แต่นั่นเป็นการแบ่งชนิดของ UPS ไปอีกแบบ

Line-Interactive UPS เป็น UPS อีกแบบ ซึ่งวงจรเกือบทั้งหมดจะใช้ Micro-processor ควบคุม และหากผู้ผลิตเพียงแค่เพิ่มวงจรอีกนิดหน่อย ก็สามารถสื่อสารกับคอมพิวเตอร์ได้ง่ายโดยผ่าน Serial Port เพื่อดูสถานะการทำงานของ UPS ได้เลย

Line-Interactive UPS หลายๆคนเข้าใจว่า มันเป็นแบบเดียวกับ True Online แต่จริงๆแล้วไม่ใช่ และเราไม่อาจจะกล่าวได้ว่า มีคุณภาพดีกว่าแบบใดใน UPS ทั้ง 3 ชนิดที่กล่าวมาก่อนหน้านี้แล้ว เพราะ Line-Interactive บางยี่ห้อ ก็เป็นแบบ Offline และบางยี่ห้อก็เป็นแบบ Online-Protection ดังนั้น เราไม่สามารถสรุปการทำงานของ UPS แบบนี้ออกมาเป็นผังวงจรแบบข้างบนนี้ได้ เพราะ Line-Interactive เป็นการกล่าวแบบรวมๆเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย??

ถาม? ผมใช้ UPSของ Deltech อยู่ 1 เครื่อง มีข้อสงสัยว่าเวลาปกติ UPS ก็จ่ายไฟได้ ไม่มีปัญหาอะไร แต่พอได้ตกแล้วแบตเตอรี่ จ่ายไฟให้กับคอมพิวเตอร์ และเมื่อไฟมาแบตเตอรี่ก็ยังจ่ายไฟอยู่ ตอนแรกผมนึกว่า UPS เสีย แต่เมื่อปิด อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และ UPS แล้วเปิดขึ้นใหม่อีกครั้งนึง ก็สามารถทำงานได้เป็นปกติ ผมจึงสงสัยเป็นอย่างมากว่าทำไมช่วงที่ไฟกลับมาแล้วแบตจึงจ่ายไฟอยู่??
ตอบ ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณที่ ถามคำถามนี้มาเพื่อความเข้าใจหลักการทำงานของ UPS ได้ดีขึ้น และรู้ว่าเป็นสิ่งปกติที่เกิดขึ้นกับ UPS ที่สำคัญก็ไม่ต้องเสียเงินซื้อ UPS เครื่องใหม่เพราะคิดว่ามันเป็น UPS ที่ไม่ดี ขอตอบเลยแล้วกัน
การที่แบตเตอรี่จ่ายไฟนี้ก็เนื่องมาจากกระแสไฟตก , ไฟเกิน, ไฟดับ, ไฟกระชาก ฯลฯ ตัวอย่างเช่น UPS มีความสามารถในการรับไฟขาเข้าได้ +/-20% หมายความว่าสามารถรับกระแสไฟ และยอมให้กระแสไฟไหลผ่านได้ ระหว่าง 176-264 โวลต์ ไฟปกติ 220 โวลต์ กรณีของคุณอาจเป็นเพราะว่าไฟตกกว่า 176 โวลต์ หรือ ไฟเกินกว่า 264 โวลต์ กระบวนการของ UPS จึงตัดให้แบตเตอรี่จ่ายไฟให้กับโหลดคอมพิวเตอร์ นี่เป็นผลดีนะครับ หากคุณไม่มี UPS ช่วยในช่วงนั้นคอมพิวเตอร์ของคุณอาจจะเสียหายมากก็เป็นได้

ถาม?ผมใช้ upsdeltech Titanium 850VA เสียบต่อกับ จอ samsung syncmaster 765dfx 17นิ้ว อย่างเดียวแต่ทำไมตอนผมเปิดจอตอนแรกไฟที่ ups ขึ้นตรง overload แล้วก็มีเสียงร้อง 1 ที สักครู่ก็กลับเป็นปกติ ไฟ load ขึ้นดวงเดียว และอีกคำถามหนึ่งคือจอ 17 นิ้วตอนเปิดเครื่องมันกระชาก
ตอบ ในช่วงของการเปิดจอตอนแรกที่ได้ยินเสียงร้อง เพราะมันต้องใช้กระแสไฟฟ้ามาก มันก็เลยขึ้นตรง overload เป็นเรื่องปกติคะ สำหรับจอ 17 นิ้วตอนเปิดจะไม่กระชากไฟคะ

ถาม? ใช้ UPS รุ่น Titanium 700 เป็นเพราะอะไร เสียงรีเลย์ในตัวเครื่อง ดังบ่อยมาก บางครั้ง ถี่ ติด ๆ กัน แต่ทำการทดสอบสภาวะไฟดับ ก็ทำงานปกติ แต่ช่องเลเซอร์ปริ้นไม่มีไฟสำรอง ใช้ต่อกับจอ 17 นิ้ว ดับทุกทีเลย
ตอบ เครื่องTitanium 700 ตัวนี้จะควบคุมด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ และเสียงรีเลย์ที่ดังนั้นเป็นเพราะไฟการไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงทำให้ไมโครปรับระดับให้Output คงที่ที่สุด เครื่องทำงานเป็นปกติ สำหรับช่องเสียบเลเซอร์ไม่มีไฟสำรองนั้นถูกต้องแล้ว เพราะเลเซอร์เวลาทำงานจะกินกระแสมากส่วนใหญ่จะไม่ต้องสำรองไฟ (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมจากคู่มือการใช้งาน ) ให้ย้ายจอมาต่อที่ช่อง Output ของ ups

ถาม? ใช้ Titanium 1000 แต่ไม่มีการใช้งานเครื่องบางครั้งหลายเดือน กลับมาเปิดเครื่องบางครั้งติด เสียง relay switch ทำงาน แต่มาตอนหลัง เปิดเครื่องไม่ติดเลย ไม่ทราบว่าเครื่องเสีย หรือว่าแบตเสื่อมแล้ว ซื้อมาใช้ตั้งแต่ปี 2541 แล้วช่วยบอกราคาแบตด้วยครับ
ตอบ แบตน่าจะเสื่อม เนื่องจากเครื่อง ups Titanium 1000 ต้องมี DC จาก Batt มาจ่ายไฟเลี้ยงอุปกรณ์ในเครื่อง จึงสามารถทำงานได้ ราคาแบต 750 บาทต่อลูก และ Titanium 1000 ใช้แบต 2 ลูก สามารถส่งเครื่องมาเปลี่ยนแบตได้ที่บริษัทหรือ ติดต่อ เจ้าหน้าที่ฝ่ายบริการ